Opið bréf til Jóa

Þegar ég var sex ára snáði ákvað ég að verða frægur kökugerðarmaður. Ég hafði séð Dýrin í Hálsaskógi og fallið kylliflatur fyrir sexappíl bakaradrengs, en hann hafði bjarta og einkennilega rödd sem minnti mig á Mikka mús. Sjálfur minnti ég meira á Fetmúla og gerði þá þegar mitt besta til að hylja sem mest af tröllslegri ásjónu minni með hárlubba, skyggðum augnglerjum, tómatsósubrúsum og öðru tilfallandi. En hvað ég gat bakað!

Ég ákvað strax í upphafi að ég skyldi ekki leggjast svo lágt að baka eftir uppskriftum. Svoleiðis eftiröpunareldamennska er ekki fyrir aðra en allra lágvöxnustu rótarhnýðingana í skrautblómagarði gúrmeisins. Til hvers að baka eitthvað sem í besta falli lítur út eins og holdsveik holdtekja myndarinnar í matreiðslubókinni. Sjálfur lærði ég með tímanum hve yndislegt er að sitja í einhverju skúmaskoti og strjúka ögn brundkremuðum sleikifingri eftir kódakrómuðum myndunum í Unga stúlkan og heimilisstörfin. Ó, sú sæla að vera landkönnuður í heimi holdsins lystisemda. Aldrei datt mér í hug að svíkja unnustur mínar, myndirnar í matreiðslubókunum, með því að baka bæklaðar eftirmyndir þeirra. Nei, í allri eldamennsku minni ræður hinn hreini, frumlegi tónn.

Ég fékk E-Z-BAKEofn í 7 ára afmælisgjöf, emúlerað pottasett og bleika svuntu með bláu kögri. Eftir dálítið umhverfisslys forbuðu mamma og pabbi mér að elda innanhús en slepptu mér í þess stað lausum (svo langt sem framlengingarsnúran náði) úti á palli. Fljótlega fóru krakkarnir í hverfinu að vofa yfir mér við eldamennskuna. Sumir hnussuðu bara og þóttust aldrei hafa séð svona hallærislega eldamennsku og sögðu að barasta væri víst allt í lagi að elda upp úr bókum. Til að þagga niður í svoleiðis leiðindabjánakrökkum fór ég oft úr buxunum, kúkaði í lófann á mér og henti svo skítnum í þá. Og talandi um að fara úr buxunum. Stundum leyfði ég litlum, einmana strákum sem langaði mikið að eiga vini að sitja í fanginu á mér á meðan við horfðum á góðgætið snúast í ofninum. Af og til, en ekki oft, leyfði ég litlum strákum að skoða með mér matreiðslubækurnar. En þeir fengu ekki að snerta myndirnar, bara horfa. Og ég horfði á þá horfa á myndirnar og hugsaði um bakarasnáðann.

Þegar ég varð 10 ára fékk ég hugmynd að réttum sem má að öðrum ólöstuðum kalla sérrétti mína til þessa dags. Það voru allskyns dónaréttir. Hugmyndin var reyndar ekki bara mín. Mamma fékk oft heimsókn frá skrítnum körlum þegar pabbi var á sjónum. Þeir önguðu yfirleitt eins og hani í víni og höfði mikið gaman af að klæmast við mig og fara í eltingaleiki og kitla mig. Á tíu ára afmælisdaginn minn kom Siggi blauti í heimsókn til mömmu og spurði mig hvort ég væri kominn með hár á punginn. Ég fór brosandi í hlaupastellingarnar (kunnugur fyrri viðskipta við Sigga) en hann bærði ekkert á sér, starði bara alvarlegur og örlítið rangeygður á buxnaklaufina mína. Ég sagði því Oj, nei! enda var ég ekki kominn með hár á punginn. Þá sagði Siggi: Þá máttu fá eitt af mínum. Það er ammælisgjöfin þín. Og svo fór hann úr buxunum og sleit óvenju langt og liðað punghár af sér og rétti mér. Áttu ekki lím, strákur? sagði hann svo. En ég hafði fengið hugmynd. Þennan dag bakaði ég mitt fyrsta punghárarísottó. Þau hafa síðan orðið mörg og hvert öðru girnilegra.

Hugmyndaflug mitt var ótrúlegt á þessum tíma. Mig dreymdi um að eiga bakarí í kastala með frönskum veitingastað á toppnum. Þar myndi ég malla alla stórkostlegu réttina. Ég hafði meira að segja hugmynd um að fá fimmhundruð karla til að leggja fram hráefni í punghárarísottó sem teygði sig Vatnsleysuströndina endilanga. Meðal sköpunarverka minna voru brundbollur, spangarhnoð (deigklumpur með tveimur götum, annað fyllt af súkkulaði, hitt með glassúr), sérbakað safabrauð Sigga blauta, sveppasýking á teini, útferðarhyrna, lyppukássa og sáðvökvasaft. Og hér er aðeins fátt talið. Ég skapaði fleiri ódauðlega rétti fyrir fimmtán ára aldur en Siggi Hall, Úlfar og Jói Fel samanlagt um ævina.

Og talandi um það. Holdanautið Jói Fel hefur leynt því eins og mannsmorði að þar var ég sem kenndi honum bæði að baka og elda. Þetta litla viðrini var alltaf að hringsóla í kringum pallinn minn suðandi eitthvað um að hann langaði að læra að baka. Hann var óvenju ófrítt barn og allir vissu að hann vætti rúmið. Ég sá aumur á honum. Kippti honum upp í rúmið til mín og kenndi honum að hætta að pissa undir og ? það sem mest er um vert ? kenndi honum allt sem hann kann í eldhúsinu.

Hann hafði eitthvað reynt að malla í heimilisfræði í Öldutúnsskóla en það var hvorki mikið né merkilegt. Það var ég sem ruslaði honum fram fyrir E-Z-BAKE og gerði hann að stjörnu. Það byrjaði allt á því að hundur nágrannans, Þórður, dó. Mér þótti vænt um Þórð. Til dagsins í dag er hann eini vinur minn. Mig langaði því að gera hann ódauðlegan á þann eina hátt sem ég kann. Ég brytjaði hann í smábita og gerði úr honum ragú. Síðan gaf ég gestum og gangandi að smakka. Þórður lifir áfram í öllu því fólki sem smjattaði á sinunum á honum og nagaði úr honum lærleggina. Það var þá sem ég leyfði Jóa Fel að hjálpa mér. Hann fékk að halda í Þórð meðan ég skar hann á háls (ég sagði bara að Þórður hefði dáið, ekki hvernig það gerðist). Þessi væskill og veimiltíta sífraði og volaði þegar blóðið fór að fossa. En það var saman hvað Þórður iðaði og barðist um ég harðbannaði Jóa að sleppa. Síðan leyfði ég honum að rekja úr hundinum garnirnar.

Aldrei hefur Jói Fel svo mikið sem heilsað mér úti á götu síðan. Þegar hann mætir mér verður hann undirleitur og hefur sig á brott. Hann nefndi mig ekki einu sinni þegar ég sá smeðjulegt smettið á honum þar sem hann bjó til hvað haldiði annað en ragú í sjónvarpinu. Hann horfði bara eins og daufblindur downskrakki í sjónvarpsvélina með sólheimaglott á vör. Eins og hann vildi segja: Ég hef alltaf verið góður í að elda ragú! Ég neyðist auðvitað til að fara í mál við hann því ég sá að hann notaði gulrætur í réttinn alveg eins og ég þegar ég gerði Þórðarragúið. Bara einu sinni hefur þetta gallóveibakaraflykki nefnt mig sem innblástur og þá dirfðist hann að sleppa titlinum Bökunarmeistarisólkerfisinsogþóttvíðarværileitað þrátt fyrir það að ég hafi svoleiðis barið titilinn inn í hausinn á honum með blautu handklæði þegar ég króaði hann nakinn af á bryggjunni þegar ég var tólf (og hann fimm).

Það versta af öllu er að Jói Fel er orðinn sami matreiðslupervertinn og allir hinir. Endalaust daður hans við ítalska matargerð hefur orðið til þess að enginn les orðið ítalskar matreiðslubækur. Eina sem er í boði eru einhverjar ælupokaútgáfur og kópíkötur Jóa fokkíng Fel.

Jói, drullaðu í augntóttirnar á börnunum þínum, vanþakkláta himpigimpið þitt!

Þinn S