Heimild um Loðmfjörð
Elítismi er skemmtilegur, sérstaklega í tengslum við miðla og menningarefni. Þannig er til fólk sem finnst eðlilegt og jafnvel aðdáunarvert viðhorf að líta á allt sem er á bókaformi sem sjálfkrafa merkilegra en sjónvarpsefni.
„Harry Potter er auðvitað soddan rusl,” dæsir bókmenntafræðingurinn, hagræðir einglyrningu og hrærir í frappucino-glasinu, „en það fær allavega börn til að slíta sig frá sjónvarpinu og lesa!”
Þetta er fólkið sem lítur á hljóðbókarútgáfu sem óæðri en sama verk á pappír, á ekki sjónvarp og hreykir sér svo af því á Netinu, fyrirlítur Netið og hreykir sér af því í dagblöðum.
Eins og list sé mismerkileg og upplýsingar misfræðandi eftir því með hvaða skynfæri við upplifum efnið.
Svo er til fólk sem einbeitir sér að elítisma á þrengra sviði, innan einhvers miðils. Fólk sem dettur ekki til hugar að hlusta á hljómsveit sem fleiri en þrír hafa heyrt í, en viðurkennir svo að The Shawshank Redemption sé uppáhaldsbíómyndin þeirra og Tolkien uppáhaldshöfundurinn. Fólk sem hnussar yfir meinstrím sjónvarpsefni og horfir bara á breskt gamanefni frá því fyrir 1970, en á svo fulla hillu af Pottþétt diskum.
En ég er kominn út fyrir efnið.
Auk þess að hafa eytt síðustu viku í efnissöfnun fyrir hina vinsælu Loðmfjörðsþemaviku (sem nú er á enda, því miður) hef ég verið að horfa á heimildamyndir.
Heimildamyndir eru jafnfjölbreytilegur flokkur innan kvikmyndaefnis og non-fiction er innan bókaheimsins. Margt er varla hægt að kalla heimildamyndir með góðri samvisku. Annað er rusl. Sumt er einfaldlega leiðinlegt, annað illa gert.
Undanfarin ár, aðallega með tilkomu Netsins, hafa sjálfstæðar „heimildamyndir” sem dreift er með litlum tilkostnaði sótt í sig veðrið. Yfirleitt er um að ræða hroðvirknislegar áróðursmyndir sem eingöngu geðsjúkustu samsæriskenningasmiðir eða trúgjörnustu fífl taka mark á. Zeitgeist, Loose Change (og ótal aðrar samsæriskenningamyndir varðandi 11. september), The Secret, What the Bleep Do We Know og svo framvegis eru góð dæmi. Misvandað, að vísu, en á það allt sameiginlegt að vera mestmegnis kjaftæði.
Stundum ná svona myndir meira að segja vinsældum utan Netsins — í kvikmyndahúsum og á DVD. Michael Moore og allt sem hann hefur gert er ágætt dæmi um það.
En ég hef sem sagt horft á heimildamyndir. Kannski ég skrifi nánar um þær í næstu færslum.
